روش های تعیین وزن مولکولی پلیمر ها

در میان تفاوت‌های بی‌شمار پلیمرها با کوچک‌مولکول‌ها، وزن مولکولی، مشخصه بسیار مهمی است که خود منشأ تمایز بسیاری از ویژگی‌های دیگر است. برای کوچک‌مولکول‌ها، وزن مولکولی صرف‌نظر از روش تهیه، مقدار مشخصی است، اما مولکول‌های موجود در یک نمونه پلیمری، حتی با داشتن ساختار شیمیایی یکسان، ممکن است از تعداد متفاوتی واحدهای تکراری تشکیل شده باشند. در نتیجه، معمولاً نمی‌توان عدد مشخصی را به‌عنوان وزن مولکولی به آن اختصاص داد. این ناهمگونی باعث می‌شود تا انواعی از وزن مولکولی برای پلیمرها تعریف شود. علاوه بر این، پلیمرها برخلاف کوچک‌مولکول‌ها، از وزن مولکولی بالایی (حتی تا چند میلیون) برخوردارند. خواص پلیمرها نیز به وزن مولکولی آن‌ها وابسته است و برای تعیین خواص مختلف فیزیکی و مکانیکی هر پلیمر ممکن است به توصیف کاملی از توزیع وزن مولکولی نیاز باشد. بنابراین، اولین مرحله شناسایی هر پلیمر، تعیین وزن مولکولی یا درجه پلیمر شدن آن است. این مشخصه یکی از ارکان اساسی تعیین هویت یا شناسنامه پلیمرها محسوب می‌شود. به جرئت می‌توان گفت انجام کاری اساسی در علم و فناوری پلیمر بدون اطلاع از وزن مولکولی غیرممکن است. از این رو تعیین وزن مولکولی همواره وظیفه‌ای اصلی در تحلیل رفتار پلیمر است و میزان آن به عنوان خاصیتی بنیادین برای انجام تحقیقات بعدی در نظر گرفته می‌شود. با توجه به اهمیت وزن مولکولی پلیمرها هم در تحقیقات پایه‌ای و هم در کاربردهای تجاری مواد پلیمری، کتاب حاضر با موضوع روش‌های تعیین وزن مولکولی پلیمرها در چهار فصل نگارش شده است. نخست اثر وزن مولکولی بر خواص مختلف پلیمرها مانند حلالیت، دمای انتقال شیشه‌ای، خواص مکانیکی و … بیان می‌شود. سپس انواع وزن مولکولی پلیمرها، ممان‌های وزن مولکولی، توزیع وزن مولکولی و توابع آن در فصل دوم معرفی می‌شوند. موضوع اصلی کتاب در فصل سوم به تفصیل بررسی می‌شود که در آن روش‌های مختلف تعیین وزن مولکولی پلیمرها همراه با روابط کاربردی که در هر روش وجود دارد، تبیین می‌شود. در این فصل، سعی شده است برای هر روش مثالی ارائه شود تا کاربرد روابط معرفی شده به خوبی نشان داده شود. در فصل پایانی کتاب نیز به معرفی روش‌های مختلف تفکیک پلیمرها پرداخته می‌شود که در برخی از موارد قبل از تعیین وزن مولکولی لازم است انجام گیرد. تلاش شده است تا کتاب حاضر بر پایه مراجع معتبر، به زبانی ساده، روان، منسجم و بدون خطا نگارش شود. اما بی‌شک نظرات خوانندگان محترم می‌تواند در ارتقای سطح علمی کتاب و رفع لغزش‌های احتمالی آن، مؤثر واقع شود.