گفت گو ها

جناب آقای دکتر غلامحسین ظهوریان- دانشگاه فردوسی مشهد

  1. اینجانب غلامحسین ظهوری فرزند ایران بزرگ متولد شهرستان بیرجند، خراسان جنوبی.
  • دارای دیپلم تجربی از دبیرستان شوکتی بیرجند (1356)
  • لیسانس شیمی از دانشگاه فردوسی مشهد (1363)
  • فوق­لیسانس پتروشیمی از دانشگاه یووسیفت منچستر-انگلستان (1389 میلاد)
  • دکتری پلیمر از دانشگاه یووسیفت منچستر-انگلستان (1993 میلادی)
  • عضو هیئت علمی دانشگاه فردوسی مشهد از سال 1372، گروه شیمی، دانشکده علوم
  • از سال 1373تا 1392 همکاری مستقیم با پژوهشگاه پلیمر و پتروشیمی ایران داشته­ام، بطور غیر مستقیم این همکاری ادامه دارد.
  • در مقاطع متفاوت مشاور صنعتی کارخانجاتی مانند کائولین خراسان، گروه صنعتی پارت لاستیک، صنایع شیمیایی ساعد(چسب مشهد)، شرکت لاک طلایی خراسان، شرکت طلایه بوده­ام، جز مورد اول بقیه موارد هنوز ادامه دارد.
  1. دانشگاه فردوسی مشهد بزرگترین دانشگاه شمال شرق کشور می­باشد و از تظر تاریخی بعد از دانشگاه تهران و دانشگاه تبریز سومین دانشگاه کشور می­باشد. این دانشگاه 69 سال پیش تاسیس گردیده­است. از نظر سطح علمی و گرید دانشگاهی در بین دانشگاه­های جامع کشور در حال حاضر( 1397-1396) رتبه دوم در کشور را دارا می­باشد. این دانشگاه بالغ بر 900 عضو هیئت علمی و 12 دانشکده می­باشد.
  2. از شروع زمان فعالیت در زمینه کاتالیست در ایران اطلاعی ندارم. اما اگرمنظور کاتالیست­های پلیمرازیسیون الفینی مطرح است. بایستی عرض نمایه از اوایل دهه 1370 می­باشد تحقیقات در این زمینه از سال 1373 شروع گردیده است. آغازگر این تحقیقات مرکز تحقیقات پلیمر ایران (نام قدیم پژوهشگاه پلیمر و پتروشیمی ایران) بوده است. که با شروع همکاری بنده با آن مرکز آغاز گردید. ابتدا تحقیقات در زمینه کاتالیست­های زیگلرناتا برای پلیمریزاسیون الفین­ها بوده، پس در مورد نسل­های بعدی این کاتالیست­ها شامل، کاتالیست­های متالون، کاتالیست­های فلزات واسطه ؟ کاتالیست­های fI ، PI و در گروه دیگری کاتالیست­های فیلپس گسترش یافت. اغلب فارغ­التحصیلان این رشته در پژوهشگاه پلیمر و پتروشیمی ایران تحصیل نموده­اند یا پروژه خود را در نجا گگذگذرانده­اند. درحال حاضر به امید خداوند بزرگ هم تعداد فارغ­التحصیل قابل توجهی در این با تخصص بالا وجود دارد و هم تعداد قابل توجهی علاقه­مند در حال فعالیت هستند. در هر حال اولین متخصص پلیمریزاسیون کاتالیستی کشور اینجانب بوده­ام و تحقیقات در این زمینه هم اولین بار در گروه تحقیقات اینجانب در کشور شکل گرفته است.
  3. به جرئت می­توان ادعا نمود که یکی از بهترین دست­آوردهای شیمی و مهندسی شیمی کاتالیست می­باشد. با اطمینان به این ادعا می­توان گفت که اغلب غیر به اتفاق صنایع شیمیایی در نتیجه استفاده از کاتالیست­های مناسب اقتصادی و تجاری گردیده­اند. کاتالیست­ها با شرایط ساده­ای که در واکنش­های شیمیایی ایجاد نموده­اند اقتصادی بوده. فرایندها را توجیح پذیر نموده­اند. بدون استفاده از کاتالیست­ امکان رقابت برای صنایع شیمیایی وجود ندارد. بنابراین صنعت استفاده کننده از کاتالیست­ها است. دانشگاه بایستی با ابداع کاتالیست­های بهتر هرروز بابت پیشرفت بیشتر و سهولت کار صنایع و حجم تولید بیشتر را مهیا سازد. کشوری که کاتالیست را خود بتواند در مقیاس صنعتی تولید کند در واقع یک کشور مستقل تلقی می­گردد. نمونه­ای از استفاده کاتالیست را می­توان پتروشیمی­های کشور دانست.
  4. کشوری که قرار است یکی از صنایع پایه آن شیمی باشد ( مانند کشور ما با توجه به ماهیت منابع نفتی و گازی فراوان) بدون شک نیاز فراوان و مبرمی به کاتالیست­های متفاوت داشته و خواهد داشت. استفاده از کاتالیست­ها برای صنایع مملکت­مان در هر کدام از پالایشگاه­ها، پتروشیمی­ها و دیگر صنایع شیمیایی غیر قابل اجتناب است. بنابراین همواره استفاده کننده خواهیم بود. سرعت پیشرفت کاتالیست­ها هم که همانند دیگر بخش­های تکنولوژیکی بالاست و نیاز به تحقیق و کسب دانش فنی همواره ضرورت خواهد داشت.
  5. مباحث کاربردی و غیر تدریس کلاسی خوشبختانه روز بروز چشم­انداز بهتری نزد دانشجویان پیدا نموده­است. دانشجویان با توجه به ادامه وسیع اطلاعاتی که در منابعی چون اینترنت کسب می­کنند در بسیاری از موارد انتخابگرهای خوبی شده­اند، گرچه متاسفانه واحدهای اختیاری اندکی در دستشان می­باشد. ورود اساتید جوان متخصص در زمینه کاتالیست نیز کمک خوبی در سال­های اخیر نموده­است بطوری که حتی در مقطع کارشناسی ارشد رشته کاتالیزور تصویب و راه­اندازی شده­است. 6- در زمینه پلیمریزاسیون کاتالیستی در ایران در سال 1972 در سمینار بین­المللی پلیمر ایران، دانشگاه شیراز، بیش از این اطلاعی ندارم.
  6. یکی از همان سال­های اول شروع کار آموزشی و پژوهشی همانطور که مقدمه مصاحله عنوان نموده­ام با صنایع متفاوتی همکاری داشته و دارم. چندین طرح پژوهشی نیز با صنایع پتروشیمی اجرا نموده­ام. ازنظر اینجانب هر استادی بایستی با صنعت و یا بخش­های دیگر جامعه بنا به تخصص خود کار نماید. همکاری با صنعت بایست تداوم دار باشد. بنده بعنوان یک معیار برای خود مراجعه مجدد صنایع برای همکاری بعد او اولین همکاری، را معیار ارزیابی و موفقیت شخصی در این هکاری می­دانم. تا حال نشد کاری را برای صنعتی انجام داده باشم و بار دیگر مراجعه برای ادامه همکاری ننموده باشند. با تمام صنایعی که کارکرده­ام بارها و بارها مجدد اظهار همکاری نمود­ه­اند و این را معیاری از عملکرد خوب خود می­دانم. لذا با توجه به مشغله کاری و وقت آزاد مدتی است که در همکاری با صنایع بصورت انتخابگری عمل می­نمایم.
  7. بدون شک هر تخصص اهمیت خاص خود را دارد ممکن است بعضی تخصص­ها در مقاطع زمانی خاصی و در مکان خاصی از اهمیت ویژه­تری برخوردار شوند. انتخاب پروژه دکتری اینجانب در رابطه به “پلیمریزاسیون کاتالیستی الفین­ها” با مطالعه بسیار عمیقی بوده­است. با اطلاع از نیاز کشور که از سفارت ایران در لندن کسب شده­بود و اطلاع از راه­اندازی پتروشیمی­هایی که در این زمینه فعالیت می­کردند مانند پتروشیمی اراک، پتروشمی بندرامام، پتروشیمی تبریز و .. بوده. بنابراین مطمئن بودم که در این زمینه نیاز مملکت بزودی ایجاد خواهد شد. ضمن اینکه یکی از مسائل روز تحقیقاتی اروپا هم بود. راه افتادن این پتروشیمی­ها نیاز به نیروی متخصص در این رشته را در این مقطع با اهمیت­تر نمود.
  8. البته منظور از اوقات فراغت غیر از مواقعی است که مطالعه می­نمایم. به هرحال برای یک معلم مطالعه اولیت او کاری است. اکثر وقت بنده نیز به مطالعه اختصاص دارد. اما سرگرمیهای دیگر شامل ورزش، تماشای ورزش و همراهی نمودن با خانواده می­باشد.

ضمن تشکر فراوان از جنابعالی و همکاران خوب شما و کلیه مسئولین زحمت کش انجمن پلیمر ایران آرزوی موفقیت و پیروزی برای تمام افرادی که به نحوی برای سرافرازی این مملکت تلاش می­کنند دارم. به تمام دانشجویان و جویندگان راه علم توصیه می­کنم صداقت و پشت کار را فراموش ننمایند.

(اعضا می توانند متن تمامی گفتگوها را در دوماهنامه های انجمن مطالعه فرمایند)